Thông tư 85/2026/TT-BTC: 8 thay đổi về phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu doanh nghiệp cần biết
Tóm tắt nhanh
Thông tư 85/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 15/9/2026, quy định về phân loại hàng hóa và phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, thay thế Thông tư 14/2015/TT-BTC và Thông tư 17/2021/TT-BTC. Điểm thay đổi lớn nhất với doanh nghiệp: phân loại không chỉ là "chọn đúng mã HS" mà phải chứng minh được bằng hồ sơ kỹ thuật (cấu tạo, thành phần, công dụng); thủ tục máy liên hợp, tổ hợp máy được đơn giản hóa; quy định lấy mẫu, lưu mẫu linh hoạt hơn.
| Thông tin | Nội dung |
|---|---|
| Số hiệu | 85/2026/TT-BTC |
| Ngày ban hành / hiệu lực | 30/6/2026 / 15/9/2026 |
| Thay thế | Thông tư 14/2015/TT-BTC; Thông tư 17/2021/TT-BTC |
| Phạm vi | Phân loại hàng hóa; phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu |
| Văn bản dùng cùng | Thông tư 31/2022/TT-BTC (Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam); Nghị định 08/2015/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 167/2025/NĐ-CP |
Phân loại hàng hóa là bước quyết định thuế suất và chính sách quản lý của mọi lô hàng. Từ 15/9/2026, toàn bộ khung hướng dẫn phân loại đã chuyển sang Thông tư 85/2026/TT-BTC, thay cho Thông tư 14/2015/TT-BTC áp dụng hơn 10 năm qua. Những văn bản phân loại Cục Hải quan ban hành từ tháng 9/2026, như Thông báo xác định trước mã số 23491/TB-CHQ ngày 26/10/2026, đều viện dẫn Thông tư này.
Bài viết tổng hợp các thay đổi chính và việc doanh nghiệp nhập khẩu cần làm ngay.
1. Thông tư 85/2026/TT-BTC có gì mới?
Trả lời ngắn: 8 nhóm thay đổi chính: dùng tiêu chuẩn kỹ thuật để xác định tên hàng; kết quả phân tích không dùng cho kiểm tra chất lượng; đơn giản hóa máy liên hợp, tổ hợp máy; quy định thời hạn đăng ký danh mục; nới điều kiện lấy mẫu vắng mặt; bổ sung lưu mẫu khi khiếu nại; bỏ thông báo kết quả phân tích kèm mã số; phân cấp thẩm quyền ký thông báo.
| # | Thay đổi | Ý nghĩa với doanh nghiệp |
|---|---|---|
| 1 | Hàng hóa chưa đủ cơ sở xác định tên gọi, mô tả theo Danh mục XNK được dùng tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí kỹ thuật của cơ quan có thẩm quyền để xác định tên hàng và mã số | Tài liệu kỹ thuật, tiêu chuẩn sản phẩm trở thành căn cứ phân loại quan trọng |
| 2 | Kết quả phân tích không còn dùng cho mục đích kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm | Phân tích phân loại và kiểm tra chuyên ngành tách bạch |
| 3 | Máy liên hợp, tổ hợp máy (Chương 84, 85, 90) nhập trong cùng một lô không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi | Giảm thủ tục cho lô máy nhập một lần |
| 4 | Danh mục máy liên hợp đăng ký trước khi mở tờ khai lô đầu tiên (thay vì trước khi nhập lô đầu tiên); có thời hạn giải quyết cụ thể | Chủ động thời gian hơn |
| 5 | Lấy mẫu khi người khai vắng mặt chỉ cần 1 người chứng kiến (doanh nghiệp cảng, cơ quan nhà nước tại địa bàn hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải) | Rút ngắn thời gian lấy mẫu |
| 6 | Bổ sung quy định lưu mẫu khi có khiếu nại kết quả phân tích, phân loại | Có căn cứ đối chứng khi tranh chấp |
| 7 | Bãi bỏ “Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa” | Đơn giản hóa văn bản |
| 8 | Đội trưởng Đội Kiểm định hải quan được ký thông báo kết quả phân tích, phân loại và kết quả kiểm tra tiêu chí kỹ thuật | Rút ngắn thời gian trả kết quả |
Ngoài ra, Hải quan sẽ phân loại, đánh giá rủi ro với các Danh mục máy liên hợp không nhập hết trong thời gian đăng ký, phục vụ kiểm tra sau thông quan.
2. Hàng đa chức năng, hàng khó phân loại xử lý thế nào?
Trả lời ngắn: Phân loại theo Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam và pháp luật hải quan; khi chưa đủ cơ sở, dùng tiêu chuẩn, tiêu chí kỹ thuật; với hàng phức tạp, Cục trưởng Cục Hải quan có thể ban hành văn bản hướng dẫn trên cơ sở ý kiến của bộ quản lý chuyên ngành, Ủy ban HS của WCO hoặc nhóm kỹ thuật ASEAN về phân loại.
-
- Khi mã trong danh mục quản lý chuyên ngành khác với Danh mục XNK, thực hiện theo Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam và pháp luật hải quan.
-
- Nếu văn bản hướng dẫn mới làm thay đổi mã số, thuế suất đã khai, việc phân loại áp dụng từ ngày ban hành văn bản.
Lưu ý bắt buộc: Hải quan phân loại theo bản chất thực tế của hàng hóa (cấu tạo, thành phần, công dụng), không theo tên thương mại trên hóa đơn. Ví dụ: cùng gọi là “LED module”, nhưng Thông báo 23491/TB-CHQ xác định một thanh module LED không có driver thuộc 8541.41.00 (đi-ốt phát quang) thay vì 8539.51.00 (mô-đun LED) – khác nhau 5 điểm phần trăm thuế MFN. Xem phân tích chi tiết.
3. Doanh nghiệp nhập khẩu cần chuẩn bị gì?
Trả lời ngắn: Xây dựng hồ sơ kỹ thuật cho từng dòng hàng ngay từ khi đặt hàng, thống nhất mô tả giữa bộ phận mua hàng, khai báo và kế toán.
- Lập hồ sơ kỹ thuật theo dòng sản phẩm: thông số, thành phần, cấu tạo, hàm lượng, công dụng, quy trình sản xuất (nếu có) – yêu cầu nhà máy Trung Quốc cung cấp từ khâu báo giá.
- Thống nhất mô tả hàng hóa trên hợp đồng, hóa đơn, packing list, tờ khai và tài liệu kỹ thuật. Mô tả lệch nhau là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp mã số.
- Giải trình được lý do chọn mã: lưu lại căn cứ phân loại (quy tắc tổng quát, chú giải, văn bản hướng dẫn) cho từng mã đang dùng.
- Cân nhắc xác định trước mã số với hàng khó phân loại, giá trị lớn, nhập lặp lại. Xem hướng dẫn xác định trước mã số HS.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn phân loại mới của Cục Hải quan vì có thể thay đổi mã đang khai.
4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào? Thông tư 85/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
Thông tư 85/2026/TT-BTC thay thế văn bản nào? Thông tư 85/2026/TT-BTC thay thế Thông tư 14/2015/TT-BTC hướng dẫn về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa và Thông tư 17/2021/TT-BTC sửa đổi Thông tư 14/2015/TT-BTC.
Máy liên hợp nhập trong cùng một lô có phải đăng ký danh mục không? Không. Theo Thông tư 85/2026/TT-BTC, máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc Chương 84, 85, 90 nhập khẩu trong cùng một lô hàng không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi. Trường hợp nhập nhiều lô, Danh mục đăng ký trước khi mở tờ khai lô đầu tiên.
Kết quả phân tích phân loại có dùng để kiểm tra chất lượng không? Không. Từ khi Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực, kết quả phân tích để phân loại hàng hóa không sử dụng cho mục đích kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm.
5. Vì sao nên ủy thác qua AZ Chính Ngạch?
Dịch vụ ủy thác nhập khẩu của AZ Chính Ngạch hỗ trợ:
- Hơn 19 năm kinh nghiệm (từ năm 2007) nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc – Việt Nam.
- Phân loại mã HS có căn cứ, lưu hồ sơ giải trình cho từng dòng hàng.
- Yêu cầu nhà máy Trung Quốc cung cấp tài liệu kỹ thuật ngay từ khâu đặt hàng.
- Thống nhất mô tả hàng hóa trên toàn bộ chứng từ, hạn chế tranh chấp mã số khi kiểm tra sau thông quan.
- Tư vấn xác định trước mã số với hàng khó phân loại.