Ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu: Hướng dẫn mới nhất 2026

Ký hiệu ® (Registered) là dấu hiệu cho biết nhãn hiệu đã được cấp văn bằng bảo hộ. Với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc – từ thiết bị điện tử Thâm Quyến, phụ kiện Quảng Châu đến đồ gia dụng Chiết Giang – ký hiệu ® thường được nhà máy in sẵn trên sản phẩm và bao bì theo nhãn hiệu đăng ký tại Trung Quốc hoặc nước khác, trong khi nhãn hiệu đó chưa hề được bảo hộ tại Việt Nam.

Đây chính là điểm vướng mắc: theo pháp luật sở hữu công nghiệp Việt Nam, việc dùng ký hiệu ® cho nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam có thể bị coi là chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý. Ngày 19/10/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Công văn số 5145/SHTT-TTKN làm rõ trách nhiệm của nhà nhập khẩu. Trong bài viết này, AZ Chính Ngạch sẽ phân tích căn cứ pháp lý, nội dung cốt lõi của công văn, quy trình xử lý lô hàng có ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu và cách ghi nhãn phụ đúng quy định.

1. Căn cứ pháp lý về ký hiệu ® trên hàng hóa nhập khẩu

Hành vi chỉ dẫn sai liên quan đến ký hiệu ® được điều chỉnh bởi hệ thống văn bản sau:

• Nghị định 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 126/2021/NĐ-CP, Nghị định 46/2024/NĐ-CP và Nghị định 186/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/7/2026). Điểm b khoản 1 Điều 6 quy định hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.
• Thông tư 11/2015/TT-BKHCN ngày 26/6/2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 06/2024/TT-BKHCN (hiệu lực từ 15/11/2024). Điểm a khoản 1 Điều 7 xác định việc sử dụng ký hiệu ® cho nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam là chỉ dẫn gây hiểu sai lệch về tình trạng pháp lý.
• Điều 211 Luật Sở hữu trí tuệ: quy định các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hành chính, trong đó có hành vi nhập khẩu hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.
• Quy định về ghi nhãn hàng hóa (Nghị định 43/2017/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP): làm căn cứ cho việc bổ sung thông tin trên nhãn phụ đối với hàng nhập khẩu.

Ngoại lệ quan trọng: Thông tư 11/2015/TT-BKHCN (sửa đổi) nêu rõ, nếu trên hàng hóa, bao bì hàng hóa (bao gồm nhãn phụ đối với hàng nhập khẩu) có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam thì việc sử dụng ký hiệu ® không bị coi là vi phạm.

Hậu quả pháp lý: Ngoài phạt tiền (mức phạt đối với tổ chức gấp 02 lần cá nhân theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP), doanh nghiệp vi phạm có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc sửa đổi, bổ sung chỉ dẫn về sở hữu công nghiệp và buộc cải chính công khai.

2. Nội dung cốt lõi của Công văn 5145/SHTT-TTKN ngày 19/10/2026

Công văn 5145/SHTT-TTKN là văn bản phúc đáp Công văn 23008/CHQ-GSQL ngày 15/10/2026 của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) về vướng mắc khi làm thủ tục cho hàng hóa nhập khẩu sử dụng ký hiệu ®. Nội dung được chia thành hai trường hợp rõ ràng.

2.1. Trường hợp 1: Nhập khẩu nguyên trạng – nhà nhập khẩu không phải người “gắn” ký hiệu ®

Cục Sở hữu trí tuệ phân biệt hai hành vi: “gắn” chỉ dẫn gây hiểu sai lên hàng hóa và “nhập khẩu” hàng hóa có chứa chỉ dẫn đó. Với hàng hóa nhập khẩu nguyên trạng từ nước ngoài, chưa thông quan, thông tin trên hàng hóa do nhà xuất khẩu hoặc nhà sản xuất nước ngoài thực hiện.

Do đó, nhà nhập khẩu không bị coi là chủ thể thực hiện hành vi vi phạm theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định 99/2013/NĐ-CP chỉ vì nhập lô hàng có ký hiệu ®.

Lưu ý bắt buộc: Ngoại lệ này không áp dụng khi có bằng chứng rõ ràng toàn bộ thông tin trên hàng hóa được thực hiện theo yêu cầu của nhà nhập khẩu – điển hình là hàng OEM đặt in nhãn hiệu riêng tại xưởng Trung Quốc.

2.2. Trường hợp 2: Đưa hàng ra lưu thông mà không bổ sung chỉ dẫn trung thực

Nhà nhập khẩu sẽ bị coi là vi phạm nếu đưa hàng hóa ra thị trường mà không bổ sung chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam. Cục Sở hữu trí tuệ đề nghị cơ quan hải quan hướng dẫn doanh nghiệp bổ sung thông tin này trên hàng hóa, bao bì hoặc nhãn phụ trước khi đưa hàng ra lưu thông trên thị trường.

Cục Sở hữu trí tuệ cũng cho biết sẽ có hướng dẫn cụ thể hơn khi sửa đổi, bổ sung Thông tư 11/2015/TT-BKHCN (dự kiến trình Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành trong tháng 10/2026).

2.3. Bảng so sánh trách nhiệm của nhà nhập khẩu

3. Hướng dẫn của Cục Hải quan khi thông quan hàng có ký hiệu ®

Trước Công văn 5145, trong tháng 8/2026 Cục Hải quan đã ban hành Công văn 20601/CHQ-GSQL hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực thống nhất cách xử lý. Các điểm chính:

• Cơ quan hải quan không mặc nhiên xác định là hàng giả mạo nhãn hiệu chỉ vì hàng hóa có ký hiệu ® trong khi nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam.
• Người khai hải quan cam kết bằng văn bản về việc gắn nhãn phụ trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm, trong đó bổ sung thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.
• Nếu không phát hiện vi phạm khác, lô hàng tiếp tục được làm thủ tục thông quan.

CẢNH BÁO PHÁP LÝ: Ký hiệu ® chỉ là một khía cạnh. Nếu nhãn hiệu trên hàng đã được bên thứ ba đăng ký bảo hộ độc quyền tại Việt Nam, việc nhập khẩu hàng mang nhãn hiệu đó có thể bị coi là xâm phạm quyền – không thể khắc phục chỉ bằng nhãn phụ. Đây là trường hợp có rủi ro bị tạm dừng làm thủ tục hải quan nếu chủ sở hữu đã đăng ký giám sát.

4. Quy trình 5 bước xử lý lô hàng có ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu

1. Bước 1 – Tra cứu tình trạng bảo hộ: Kiểm tra nhãn hiệu trên hệ thống tra cứu của Cục Sở hữu trí tuệ (IPLib/WIPO Publish) và WIPO Global Brand Database đối với nhãn hiệu đăng ký quốc tế có chỉ định Việt Nam.
2. Bước 2 – Xác định trường hợp: Đã bảo hộ tại Việt Nam (được dùng ®), chưa bảo hộ (cần nhãn phụ), hoặc đã có bên thứ ba bảo hộ (cần đánh giá rủi ro xâm phạm, thư ủy quyền).
3. Bước 3 – Chuẩn bị hồ sơ hải quan: Bộ chứng từ thông thường (hợp đồng, hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn, C/O Form E nếu có) kèm văn bản cam kết gắn nhãn phụ khi hàng có ® mà nhãn hiệu chưa bảo hộ.
4. Bước 4 – Khai báo và thông quan: Mở tờ khai trên hệ thống VNACCS/VCIS; trường hợp phân luồng Vàng/Đỏ, xuất trình hồ sơ và văn bản cam kết khi cán bộ hải quan kiểm tra.
5. Bước 5 – Gắn nhãn phụ trước khi bán: Hoàn tất nhãn phụ ghi đủ thông tin bắt buộc và chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam trước khi đưa hàng ra lưu thông, kể cả bán trên sàn thương mại điện tử.

5. Quy định nhãn phụ đối với hàng nhập khẩu có ký hiệu ®

Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP), nhãn phụ hàng nhập khẩu phải thể hiện bằng tiếng Việt tối thiểu các nội dung:

• Tên hàng hóa.
• Tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (nhà nhập khẩu).
• Xuất xứ hàng hóa.
• Các nội dung bắt buộc khác theo tính chất của từng nhóm hàng (thông số kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn, ngày sản xuất/hạn sử dụng…).

Với hàng có ký hiệu ® mà nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, nhãn phụ cần bổ sung thêm chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ. Ví dụ cách ghi tham khảo: “Nhãn hiệu [tên] được đăng ký tại [quốc gia]; chưa được bảo hộ tại Việt Nam.” Cách diễn đạt chính thức có thể được hướng dẫn cụ thể hơn trong Thông tư sửa đổi sắp ban hành, doanh nghiệp nên theo dõi để cập nhật.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu 1: Hàng nhập khẩu có ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa bảo hộ tại Việt Nam có bị giữ lại ở cửa khẩu không?

Trả lời: Theo Công văn 20601/CHQ-GSQL, cơ quan hải quan không mặc nhiên coi đây là hàng giả mạo nhãn hiệu. Doanh nghiệp cam kết bằng văn bản về việc gắn nhãn phụ, và nếu không có vi phạm khác thì lô hàng tiếp tục được thông quan.

Câu 2: Nhà nhập khẩu có bị phạt vì nhập hàng in sẵn ký hiệu ® không?

Trả lời: Theo Công văn 5145/SHTT-TTKN, nhà nhập khẩu nhập nguyên trạng không bị coi là người gắn chỉ dẫn sai. Tuy nhiên, nếu đưa hàng ra thị trường mà không bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ tại Việt Nam thì sẽ bị coi là vi phạm.

Câu 3: Hàng OEM in thương hiệu riêng có ® tại xưởng Trung Quốc có được áp dụng ngoại lệ không?

Trả lời: Không. Khi có bằng chứng thông tin trên hàng được in theo yêu cầu của nhà nhập khẩu, doanh nghiệp có thể bị coi là chủ thể gắn ký hiệu ®. Giải pháp an toàn là đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam trước khi in ®, hoặc không in ® cho đến khi được cấp văn bằng.

Câu 4: Tra cứu nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam ở đâu?

Trả lời: Doanh nghiệp tra cứu trên cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ (IPLib/WIPO Publish) và WIPO Global Brand Database cho nhãn hiệu đăng ký quốc tế theo Hệ thống Madrid có chỉ định Việt Nam.

Câu 5: Bán hàng trên sàn thương mại điện tử có cần nhãn phụ ghi tình trạng bảo hộ không?

Trả lời: Công văn 5145/SHTT-TTKN không đề cập riêng kênh thương mại điện tử. Tuy nhiên, bán trên sàn TMĐT cũng là đưa hàng ra thị trường, vì vậy doanh nghiệp nên bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu như với kênh bán truyền thống.

7. Vì sao nên ủy thác nhập khẩu qua AZ Chính Ngạch

Với kinh nghiệm hoạt động từ năm 2007 trong lĩnh vực nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc – Việt Nam, AZ Chính Ngạch giúp doanh nghiệp xử lý trọn vẹn các vấn đề pháp lý phát sinh như ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu.

• Kiểm tra nhãn mác trước khi đặt hàng: rà soát ký hiệu ®, nhãn hiệu, thông tin trên bao bì ngay từ khâu làm việc với xưởng, hạn chế rủi ro phát sinh tại cửa khẩu.
• Tư vấn đăng ký và tra cứu nhãn hiệu: hỗ trợ xác định tình trạng bảo hộ tại Việt Nam, đặc biệt với doanh nghiệp đang triển khai giải pháp nhập khẩu chính ngạch & OEM.
• Chuẩn bị hồ sơ và văn bản cam kết: soạn bộ chứng từ hải quan, văn bản cam kết gắn nhãn phụ theo đúng hướng dẫn tại Công văn 20601/CHQ-GSQL, trong khuôn khổ dịch vụ ủy thác xuất nhập khẩu.
• Thiết kế và gắn nhãn phụ đúng quy định: đủ nội dung bắt buộc theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP và chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ.

Hiện diện tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: hỗ trợ khách hàng hai miền, kết nối qua dịch vụ tìm xưởng, cung cấp nguồn hàng Trung Quốc