Chế độ giảm kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu rủi ro cao: điều kiện 3 lần đạt, áp dụng 2 năm
Tóm tắt nhanh
Theo điểm a khoản 3 Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, hàng hóa nhập khẩu rủi ro cao được áp dụng chế độ giảm kiểm tra khi cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại, đặc tính kỹ thuật, cơ sở sản xuất và xuất xứ, do cùng một tổ chức, cá nhân nhập khẩu và đã có 3 lần nhập khẩu liên tiếp được thông báo đạt yêu cầu chất lượng. Thời hạn áp dụng 2 năm kể từ kết quả của lần nhập thứ ba. Doanh nghiệp tự xác định điều kiện và lưu hồ sơ phục vụ hậu kiểm; đây không phải thủ tục hành chính phải nộp đơn xin.
| Hạng mục | Nội dung |
|---|---|
| Căn cứ | Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP |
| Đối tượng | Hàng hóa nhập khẩu rủi ro cao |
| Điều kiện | 3 lần nhập liên tiếp đạt; cùng 7 yếu tố hàng hóa; cùng người nhập khẩu |
| Thời hạn | 2 năm từ kết quả lần nhập thứ ba |
| Cách áp dụng | Doanh nghiệp tự xác định, cơ quan kiểm tra công bố danh sách; dựa trên quản lý rủi ro và chia sẻ dữ liệu với Hải quan |
| Hàng rủi ro trung bình | Lô cùng 7 yếu tố không phải công bố hợp quy lại |
Với hàng rủi ro cao như đồ chơi trẻ em, máy sấy tóc, nồi cơm điện, dây cáp điện, thiết bị Wi-Fi, tấm thạch cao hay kính xây dựng, mỗi lô nhập khẩu đều phải đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng trước khi thông quan. Với doanh nghiệp nhập định kỳ, đây là chi phí và thời gian lặp lại ở từng lô.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hiệu lực 23/01/2026) quy định chế độ giảm kiểm tra để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp tuân thủ tốt. Bộ Xây dựng vừa hướng dẫn cụ thể cách áp dụng với vật liệu xây dựng (Công văn 16400/BXD-KHCNMT&VLXD, được Cục Hải quan triển khai tại Công văn 23427/CHQ-GSQL ngày 23/10/2026). Bài viết giải thích điều kiện và cách chuẩn bị để được giảm kiểm tra.
1. Điều kiện được giảm kiểm tra là gì?
Trả lời ngắn: Đủ cả 3 điều kiện: (1) hàng giống nhau ở 7 yếu tố; (2) cùng một người nhập khẩu; (3) 3 lần nhập khẩu liên tiếp được thông báo đạt; đồng thời không thuộc trường hợp bị loại trừ tại khoản 2 Điều 86.
| 7 yếu tố hàng hóa phải giống nhau | Ví dụ cách làm lệch điều kiện |
|---|---|
| Tên gọi | Đổi tên thương mại giữa các lô |
| Công dụng | Cùng model nhưng khai công dụng khác |
| Nhãn hiệu | Lô sau đổi sang nhãn OEM khác |
| Kiểu loại | Thay đổi model, phiên bản |
| Đặc tính kỹ thuật | Đổi công suất, kích thước, chất liệu |
| Cơ sở sản xuất | Chuyển sang nhà máy khác |
| Xuất xứ | Nhà máy cùng tập đoàn ở nước khác |
Lưu ý bắt buộc: Ba lần nhập phải liên tiếp. Một lần không đạt hoặc thay đổi một trong 7 yếu tố sẽ làm tính lại từ đầu. Doanh nghiệp muốn được giảm kiểm tra nên giữ ổn định nhà máy, nhãn hiệu, model trong các lô đầu tiên.
2. Giảm kiểm tra được áp dụng như thế nào?
Trả lời ngắn: Theo điểm b khoản 3 Điều 86, việc giảm kiểm tra thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro, qua trao đổi, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan kiểm tra và cơ quan Hải quan. Doanh nghiệp không phải nộp đơn.
- Doanh nghiệp: tự xác định việc đáp ứng điều kiện, lưu giữ hồ sơ chứng minh (3 thông báo đạt, chứng từ các lô, tài liệu chứng minh 7 yếu tố giống nhau) để phục vụ hậu kiểm.
- Cơ quan kiểm tra: xác định, cập nhật và công bố danh sách tổ chức, cá nhân được áp dụng chế độ giảm kiểm tra.
- Thời hạn: 2 năm, tính từ thời điểm phát sinh kết quả đánh giá phù hợp của lần nhập khẩu thứ ba.
- Yêu cầu: không phát sinh thủ tục hành chính mới hay kéo dài thời gian thông quan (theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng).
Theo thông tin tổng hợp từ các đơn vị tư vấn, doanh nghiệp được giảm kiểm tra còn có nghĩa vụ báo cáo định kỳ và khai báo đầy đủ thông tin trên tờ khai hải quan; chế độ giảm kiểm tra dừng áp dụng nếu hàng lưu thông bị phát hiện không phù hợp hoặc phát sinh vi phạm.
Tần suất báo cáo định kỳ và các trường hợp dừng giảm kiểm tra cần đối chiếu Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP bản gốc và hướng dẫn của bộ quản lý chuyên ngành.
3. Hàng rủi ro trung bình có được miễn gì không?
Trả lời ngắn: Có. Hàng rủi ro trung bình cùng 7 yếu tố với lô đã công bố hợp quy không phải công bố hợp quy lại cho các lô sau. Doanh nghiệp tự lưu hồ sơ chứng minh.
| Mức rủi ro | Ưu đãi | Ví dụ hàng hóa |
|---|---|---|
| Rủi ro cao | Giảm kiểm tra sau 3 lần đạt, 2 năm | Đồ chơi, gia dụng điện, dây cáp, aptomat (từ 01/4/2027), thiết bị Wi-Fi, tấm thạch cao, kính xây dựng |
| Rủi ro trung bình | Không công bố lại với lô giống hệt | Gạch ốp lát, xi măng, đá ốp lát, đèn LED, mũ bảo hiểm |
4. Áp dụng thực tế với các nhóm hàng
| Nhóm hàng rủi ro cao | Văn bản danh mục | Bài hướng dẫn |
|---|---|---|
| Đồ chơi trẻ em | Thông tư 36/2026/TT-BKHCN | Thủ tục nhập khẩu đồ chơi trẻ em |
| Gia dụng điện (máy sấy tóc, nồi cơm, ấm siêu tốc, bình nóng lạnh…) | Thông tư 36/2026/TT-BKHCN | Nồi cơm điện · Bình nóng lạnh |
| Dây cáp điện, aptomat | Thông tư 36/2026/TT-BKHCN | Dây cáp điện |
| Thiết bị Wi-Fi, bộ đàm, flycam | Thông tư 36/2026/TT-BKHCN | Thiết bị Wi-Fi, Bluetooth |
| Tấm thạch cao, kính xây dựng | Thông tư 41/2026/TT-BXD | Tấm thạch cao |
Gợi ý với hàng chứng nhận theo phương thức 7 (theo lô): mỗi lô vẫn phải thử nghiệm. Khi đã đạt 3 lần liên tiếp, doanh nghiệp nên đánh giá chuyển sang phương thức 5 (chứng nhận gắn nhà máy, có thời hạn) kết hợp chế độ giảm kiểm tra để rút ngắn thời gian thông quan. Xem phương thức đánh giá hợp quy 3+7 và 5+7.
5. Checklist hồ sơ cần lưu để được giảm kiểm tra
- 3 thông báo kết quả kiểm tra đạt của 3 lần nhập liên tiếp.
- Tờ khai hải quan, hóa đơn, packing list của 3 lô, ghi thống nhất tên hàng, model, nhãn hiệu.
- Giấy chứng nhận hợp quy và báo cáo thử nghiệm từng lô.
- Tài liệu chứng minh cùng nhà máy, cùng xuất xứ: C/O, thư xác nhận nhà sản xuất, catalogue cùng phiên bản.
- Ảnh nhãn hàng hóa các lô để đối chiếu nhãn hiệu, kiểu loại.
6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hàng nhập khẩu rủi ro cao được giảm kiểm tra khi nào? Theo điểm a khoản 3 Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, hàng nhập khẩu rủi ro cao được giảm kiểm tra khi có cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại, đặc tính kỹ thuật, cơ sở sản xuất và xuất xứ, do cùng một tổ chức, cá nhân nhập khẩu và đã có 3 lần nhập khẩu liên tiếp được thông báo đạt yêu cầu chất lượng.
Chế độ giảm kiểm tra có thời hạn bao lâu? Thời hạn áp dụng chế độ giảm kiểm tra là 2 năm, tính từ thời điểm phát sinh kết quả đánh giá phù hợp của lần nhập khẩu thứ ba.
Doanh nghiệp có phải nộp đơn xin giảm kiểm tra không? Không. Theo điểm b khoản 3 Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, việc giảm kiểm tra thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan kiểm tra và cơ quan Hải quan, không phải thủ tục hành chính. Doanh nghiệp tự xác định điều kiện và lưu hồ sơ chứng minh phục vụ hậu kiểm.
Đổi nhà máy sản xuất thì có còn được giảm kiểm tra không? Không. Cơ sở sản xuất là một trong 7 yếu tố phải giống nhau. Khi đổi nhà máy, doanh nghiệp phải tính lại 3 lần nhập khẩu liên tiếp đạt yêu cầu từ đầu.
Hàng rủi ro trung bình nhập lô sau có phải công bố hợp quy lại không? Không, nếu lô hàng có cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại, đặc tính kỹ thuật, cơ sở sản xuất và xuất xứ với lô đã công bố hợp quy, theo Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
7. Vì sao nên ủy thác qua AZ Chính Ngạch?
Dịch vụ ủy thác nhập khẩu của AZ Chính Ngạch hỗ trợ:
- Lập kế hoạch nhập hàng giữ ổn định nhà máy, nhãn hiệu, model để sớm đạt 3 lần liên tiếp.
- Chuẩn hóa mô tả hàng hóa trên tờ khai, hóa đơn, nhãn giữa các lô.
- Lưu trữ đầy đủ hồ sơ phục vụ hậu kiểm.
- Tư vấn chuyển từ phương thức 7 sang phương thức 5 khi đã ổn định nguồn hàng.
- Hơn 19 năm kinh nghiệm (từ năm 2007) nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc – Việt Nam.